Deneyimsel Psikoloji

Deneyimsel Psikoloji, danışanın deneyimi psikoloğun deneyimine katılarak oluşturulan ortak güzergâhta birlikte yürünen deneyimsel yoldur. Burada, karşılıklı etkileşim içinde yaşantıların ortak eksenlerinde, kesişme noktalarında, durumlar yeni kavramlarla isimlendirilerek deneyim bilgiye dönüştürülür. Akademik bilgiden çok entellektüel kültür önemsenir ancak deneyimin önünü açtığı oranda.

Deneyimsel psikoloji, referanslarını doğrudan insanın deneyimlerinden alır. Geçmişi gözetir ama dinamiği bugündür.

Deneyimsel psikoloji her insanın psikolojik dinamiklerini, o insanın mevcut koşulları ve deneyimleri bağlamında düşünür.

Deneyimsel psikoloji insanları belli tanı kriterleriyle ve şematik göstergelerle sınıflandırmaz.

Çocukları ve yetişkinleri ölçek ve testler uygulayarak anlamaya çalışmaz.

Deneyimsel psikoloji uygulama alanında, özellikle çocuklar için, psikiyatrik tanılar işlevsiz ve faydasızdır.

Deneyimsel psikolojinin uygulama alanında “hastalık” hali değil psikolojik durum /zorlanma vardır.

Deneyimsel psikolojinin vurgusu aynılık değil farklılıktır.

Deneyimsel psikoloji yaklaşımı insanı anlamaya çalışırken, sadece psikolojik dinamikler ile düşünmez. Doğanın bir parçası olarak insanın, psikolojik olduğu kadar sosyolojik, felsefi, ekonomik ve politik bir varlık olduğunu her zaman göz önünde tutar.

Deneyimsel psikoloji sorunları nedenleriyle, koşullarıyla, seçenekleriyle anlamaya ve çözüm üretmeye çalışır.

Cinsiyetçi, ırkçı, türcü değildir, taraflıdır; baskıcı bir ebeveyn karşısında çocuğun, erkeklik karşısında kadının, yığının karşısında farklının, ezen karşısında ezilenin tarafındadır.

Deneyimsel psikoloji beklentilere (toplumun beklentisi, ailenin beklentisi, eşin beklentisi patronun beklentisi…) göre kendini uyarlamaz.

Deneyimsel psikoloji uygulama alanında sanat, edebiyat, felsefe gibi disiplinler can yeleğidir, insanın farkındalığını arttıran, insanı güçlendiren uğraşlar ve etkinliklerdir.

Deneyimsel psikoloji grup dinamiğini, grup içi etkileşimleri ve diğerlerinin deneyimlerinden öğrenmeyi önemser.

Deneyimsel psikolojinin uygulama alanında irade önemli bir kavram ve potansiyel bir güçtür.

Deneyimsel psikoloji kendi kavramlarına kendi deneyimleri içinde ulaşır, örneğin “preslenme” hissi bir çok danışanın kendi ruhsal durumunu ifade eden bir kavram haline gelmişse, o kavram artık Deneyimsel Psikoloji’nin de bir kavramı olarak da kabul edilebilir.